Code 95 voor opleiders

Leerdoelen

Van onderwerpen naar leerdoelen

We zetten een nieuwe stap om de kwaliteit van de nascholing te vergroten. De minimumeisen voor de nascholingscursussen worden voorzien van leerdoelen. Bij de oude minimumeisen was onvoldoende duidelijk welk niveau bereikt moest worden, wat zorgde voor ongelijkheid in de uitvoering van de cursussen.

Door de nieuwe leerdoelen:
- is het voor de chauffeur duidelijk wat hij gaat leren in de cursus;
- is het voor de opleider duidelijk wat hij moet aanbieden in de cursus.
- komt er meer uniformiteit in de uitvoering van de cursussen;

De nieuwe leerdoelen zijn geschreven in samenwerking met een externe werkgroep en deskundigen vanuit verschillende deelmarkten.

Ingangsdatum en overgangsperiode

De definitieve leerdoelen zijn in april 2019 gepubliceerd. Vanaf het moment van publicatie mogen certificeringen op de nieuwe wijze worden aangevraagd.

Vanaf 1 juli 2019 is het aanvragen van nieuwe certificeringen op deze wijze verplicht.

In plaats van de gebruikelijke zes maanden om aanpassingen in de minimumeisen door te voeren in opleidingsplannen krijgen opleiders nu 12 maanden de tijd om de certificeringen aan te passen op de leerdoelen. Dit houdt in dat alle certificeringen moeten zijn aangepast op 1 juli 2020. Vanaf dat moment gelden voor iedereen dezelfde eisen. Om opleidingsinstituten te ondersteunen bij het aanpassen van het opleidingsplan is een transitiedocument ontwikkeld wat vanaf 1 juli gebruikt kan worden. Het transitiedocument, nieuwsbericht, veel gestelde vragen en voorbeelden hoe u dit document moet invullen vindt u hieronder.

Leerdoelen en niveaus

Een leerdoel geeft aan wat de cursist na afloop van de cursus geleerd moet hebben. Er zijn leerdoelen op drie niveaus:
1. kennis
2. inzicht
3. toepassing

Bij een kennisleerdoel is het voldoende dat de cursist basiskennis heeft van het onderwerp in het leerdoel.
Gaat een leerdoel om inzicht? Dan moet de cursist begrijpen wat het onderwerp voor gevolgen kan hebben, of wat het voor de chauffeur betekent.
Bij een toepassingsleerdoel moet de chauffeur zelf aan de slag en gaat het om het opfrissen of verbeteren van vaardigheden.

piramide toepassing inzicht kennis

Het is belangrijk om te weten dat de verschillende niveaus elkaar opvolgen. Wanneer een leerdoel het niveau ‘toepassing’ heeft, dan moeten ook de onderliggende niveaus (kennis en inzicht) aan bod komen in het opleidingsplan. Als een cursist niet weet wat een voorwerp is (kennis) en wat je met dat voorwerp kan doen (inzicht), dan kan de cursist het ook niet gebruiken (toepassen). Hetzelfde geldt voor een leerdoel met het niveau ‘inzicht’, waarbij eerst het kennisdeel behandeld moet worden.

Didactische werkvormen

In het opleidingsplan staat beschreven welke didactische werkvormen er gebruikt worden tijdens de cursus. De didactische werkvorm wordt aangegeven per leerdoel en moet aansluiten bij het niveau (kennis, inzicht, toepassing) van het betreffende leerdoel. Niet iedere werkvorm past bij het leerdoel dat bereikt moet worden.

Voorbeeld:
Het leerdoel is ‘de cursist kan de chauffeursstoel juist instellen’. Dit is een toepassingsleerdoel. Stel dat in het opleidingsplan alleen de didactische werkvorm ‘onderwijsleergesprek’ wordt gebruikt, dan is dit niet voldoende. Het opleidingsplan zal dan ook niet worden goedgekeurd. Deze werkvorm is natuurlijk prima om de kennis en inzicht aspecten te bespreken, maar toepassing wordt hiermee niet bereikt. Daarvoor moeten andere werkvormen zoals een praktijkoefening in groepen worden ingezet.

Opzet opleidingsplan en voorbeeldplan

Het opleidingsplan bestaat uit drie verschillende delen; het algemene gedeelte, het lesplan en de docentenhandleiding.

De opzet van het opleidingsplan vind u hieronder. Dit opleidingsplan is aangepast op de leerdoelen.

Meer informatie over het certificeringsproces en een uitgebreide handleiding vindt u op deze pagina.

Vrije ruimte

In de oude minimumeisen stonden suggesties voor vrije ruimte onderwerpen aangegeven. Deze suggesties zijn uit de minimumeisen gehaald en omgeschreven naar leerdoelen:

Het opleidingsinstituut mag gebruik maken van deze suggesties. In het opleidingsplan geeft u aan op welk niveau – Kennis, Inzicht of Toepassing – het leerdoel wordt behandeld. Het is natuurlijk ook toegestaan om een eigen vrije ruimte leerdoel inclusief niveau te bedenken.

Voorbeeld van behandelen vrije ruimte op verschillende niveaus:

  • De cursist is bekend met de instructies voor het veilig en verantwoord opstellen van voertuig (kennis)
  • De cursist begrijpt het belang van het veilig en verantwoord opstellen van het voertuig (inzicht)
  • De cursist kan het voertuig veilig en verantwoord opstellen (toepassing).

Docentenhandleiding

Nieuw is dat er ook een docentenhandleiding moet worden toegevoegd. In de docentenhandleiding wordt beschreven hoe de werkvormen worden uitgevoerd. Geef bij toepassingswerkvormen aan hoe deze wordt uitgevoerd, wat de groepsgrootte is en wat iedere cursist tijdens de werkvorm doet/ welke rol(len) de cursist heeft. De docentenhandleiding mag als apart document of als onderdeel van het opleidingsplan worden meegestuurd

Voorbeeldplannen

Voor voorbeeldplannen op basis van de leerdoelen en een leeg format om uw opleidingsplan op in te vullen, klikt u hier.

Maximum aantal cursisten

De introductie van de leerdoelen is ook van invloed op het maximum aantal cursisten per docent. Nu komt het voor dat er bij een praktijkoefening binnen een theoriecursus een tweede docent aanwezig moet zijn. Dit is straks niet langer noodzakelijk, als uit het opleidingsplan en de werkvormen blijkt dat de kwaliteit van de cursus geborgd blijft.

Voorbeeld: 
In de huidige U03-1 Ladingzekeren moet een tweede docent aanwezig zijn tijdens het praktijkdeel. In de nieuwe wijze van aanvragen is het toegestaan om met één docent de zestien cursisten te begeleiden. Uit het opleidingsplan en de docentenhandleiding moet dan wel blijken dat dit kan. Bijvoorbeeld door aan te geven dat de praktijkoefening in vier (sub)groepen van vier wordt uitgevoerd.

feedback