Het alcoholslotprogramma is bedoeld voor bestuurders die met te veel alcohol op aan het verkeer hebben deelgenomen. Tijdens het programma, dat tenminste twee jaar duurt, krijgen deelnemers in hun auto een alcoholslot ingebouwd. Dat voorkomt dat bestuurders met te veel alcohol op gaan rijden. Deelnemers hebben de beschikking over rijbewijs B met code 103 ‘rijden met een alcoholslot’. Eventuele andere rijbewijscategorieën zijn tijdens deelname aan het alcoholslotprogramma niet geldig.

Het alcoholslotprogramma zal een bijdrage leveren aan het omlaag brengen van het aantal verkeersslachtoffers. Jaarlijks vallen er veel doden en gewonden in het verkeer als gevolg van ongevallen waarbij alcohol in het spel was. Maar liefst een kwart van alle doden in het verkeer is gerelateerd aan alcohol.

Het alcoholslotprogramma wordt opgelegd aan bestuurders die in het verkeer worden aangehouden met een promillage tussen 1,3 en 1,8 (resp. 570 en 785 ug/l). Automobilisten die nog geen vijf jaar hun rijbewijs hebben, krijgen het alcoholslot opgelegd als zij worden aangehouden met een promillage tussen 1,0 en 1,8 (resp. 435 en 785 ug/l).

Het alcoholslot is een startonderbreker die ingebouwd wordt in de auto van een automobilist aan wie het alcoholslotprogramma is opgelegd. De bestuurder moet voor het starten blazen. Het slot meet vervolgens de hoeveelheid alcohol in de adem en zorgt ervoor dat de auto niet start als de bestuurder te veel alcohol heeft gedronken (meer dan 0,2 promille of 88 ug/l).

Tijdens de rit vraagt het apparaat op een aantal willekeurige momenten om een herhaling van de blaastest. De deelnemer moet de geregistreerde gegevens om de 46 dagen laten uitlezen bij een uitleesstation. Daarna analyseert het CBR de data. Houdt de deelnemer zich aan de spelregels, dan kan het slot om de 92 dagen worden uitgelezen. Wanneer niet correct wordt meegewerkt aan het programma dan kan de programmaduur worden verlengd, of verdere deelname aan het programma worden ontzegd.

De spelregels voor rijden met een alcoholslot in het buitenland zijn hetzelfde als bij rijden in Nederland. Het is belangrijk dat deelnemers aan het alcoholslotprogramma bij het plannen van bezoeken aan het buitenland rekening houden met geplande uitleesmomenten. Deze kunnen niet verplaatst worden.

In onderstaande situaties krijgt een deelnemer een vervroegde terugroep voor een extra uitlezing. De deelnemer moet zich dan binnen 14 dagen melden bij een erkende inbouwlocatie in Nederland. Er zijn geen erkende servicecentra in het buitenland. Alleen wanneer er een melding komt vanwege een mogelijk tekort aan geheugencapaciteit van het alcoholslot, dan is de termijn vijf dagen. Wanneer het alcoholslot niet binnen de gestelde termijn wordt uitgelezen, dan blokkeert de auto.

• Als het alcoholslot onregelmatigheden of technische mankementen constateert;
  
• Als het alcoholslot na de laatste uitlezing minimaal drie spanningsonderbrekingen registreert;
  
• Als de hertest niet of niet tijdig wordt uitgevoerd;
  
• Als bij een hertest hoger is geblazen dan 0,2‰.
  
• Als er minder dan 10% geheugenopslag over is.

Deelnemers aan het alcoholslotprogramma volgen binnen de eerste 6 maanden verplicht een motivatieprogramma van drie dagdelen. Doel van het programma is dat deelnemers in groepssessies leren een scheiding te maken tussen het gebruik van alcohol en het besturen van een motorrijtuig. Daarnaast krijgen deelnemers zicht op hun persoonlijk alcoholgebruik.

Betrokken bestuurders komen als eerste in aanraking met de politie, die op basis van het geconstateerde alcoholgebruik in het verkeer een mededeling uitbrengt aan het CBR. Op basis van deze mededeling van de politie krijgt betrokkene het alcoholslotprogramma opgelegd door het CBR. Er kan ook sprake zijn van een samenloop met het strafrecht. Als de strafrechter de betrokken bestuurder een onvoorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid heeft opgelegd, dan kan deze bestuurder pas deelnemen aan het alcoholslotprogramma als deze ontzegging is beëindigd.

Vervolgens meldt de deelnemer zich bij een erkend alcoholslotleverancier. Die verwijst de deelnemer door naar een inbouw- en uitleesstation. Het toezicht op de alcoholsloten en de installateurs is een taak van de RDW. Bij de gemeente kan een nieuw rijbewijs met code 103 ‘rijden met een alcoholslot’ worden aangevraagd.

De deelnemer betaalt zelf de kosten:

• die verband houden met het opleggen van de maatregel, de begeleiding door het CBR en de deelname aan het motivatieprogramma. De kosten voor het CBR zijn terug te vinden in deze tarievenlijst.
  
• voor de huur van het alcoholslot, de inbouw, het uitlezen en de uitbouw van het slot.
  
• voor het aanvragen van een nieuw rijbewijs met code 103, ‘rijden met een alcoholslot’.

Als vrachtwagen- of buschauffeurs een zware alcoholovertreding begaan, brengen zij niet alleen de verkeersveiligheid in gevaar; ze zetten ook hun C of D rijbewijs op het spel. En daarmee hun werk en inkomen.
Het CBR kan automobilisten die met een te hoog alcoholpromillage worden aangehouden een Alcoholslotprogramma opleggen. Het alcoholslot kan alleen ingebouwd worden in een voertuig waarvoor rijbewijs B geldt. Voor vrachtwagen- en buschauffeurs heeft dit grote gevolgen: zolang zij aan het Alcoholslotprogramma deelnemen is het rijbewijs C en/of D ongeldig. Daardoor mogen zij twee jaar niet op een vrachtwagen of bus rijden.

Als de betrokkene deelname weigert, dan blijft dat niet zonder gevolgen. Ten eerste mag hij of zij vijf jaar geen voertuig besturen waar een rijbewijs voor nodig is (behalve een bromfiets of brommobiel). Daarna kan de betrokkene een aanvraag voor een Verklaring van geschiktheid indienen bij het CBR. Maar ook dan is de kans aanwezig dat de deelnemer alsnog het alcoholslotprogramma moet doorlopen. Ook moet de betrokkene de kosten betalen die zijn verbonden aan het opleggen van de maatregel.

In de volgende uitzonderingssituaties wordt niet een Alcoholslotprogramma, maar een andere maatregel opgelegd. Als de bestuurder:

• in de afgelopen 5 jaar al een keer Onderzoek alcohol / drugs opgelegd heeft gekregen: Onderzoek alcohol / drugs
  
• in de afgelopen 5 jaar al een keer alcoholslotprogramma opgelegd heeft gekregen: Onderzoek alcohol / drugs
  
• een psychiatrische of lichamelijke stoornis heeft: Onderzoek medisch
  
• bekend is als gebruiker van drogerende stoffen: Onderzoek medisch
  
• uitsluitend de beschikking heeft over rijbewijs categorie A: Onderzoek en schorsen rijbewijs A.